Na użytek Ukrainy mógł trafić izraelski system obrony powietrznej, czyli Żelazna Kopuła. Tego chcieli Amerykanie. „Nie” powiedział Izrael.
Ukraina mogła otrzymać od Stanów Zjednoczonych izraelski system obrony przeciwlotniczej Żelazna Kopuła. Jak informuje „The Washington Post”, taka propozycja pojawiła się w 2023 roku z inicjatywy zmarłego niedawno republikańskiego senatora Lindseya Grahama. Ostatecznie plan nie został jednak zrealizowany z powodu sprzeciwu Izraela.
Według amerykańskiego dziennika premier Binjamin Netanjahu nie zgodził się na przekazanie systemu Kijowowi. Powodem miała być obowiązująca umowa o wspólnej produkcji Żelaznej Kopuły między Stanami Zjednoczonymi a Izraelem. Choć baterie zostały sfinansowane przez rząd USA, Izrael zachował prawo współdecydowania o ich dalszym wykorzystaniu.
Ambasada Izraela w Stanach Zjednoczonych wyjaśniła, że obawy dotyczyły przede wszystkim bezpieczeństwa technologii.
– Istniało ryzyko, że technologia mogłaby trafić w ręce Iranu – przekazali przedstawiciele izraelskiej dyplomacji.
Zamiast Żelaznej Kopuły Ukraina dostała Patrioty
Izrael podkreśla, że zamiast systemu Żelazna Kopuła przekazał Ukrainie amerykańskie zestawy Patriot. Problem polega jednak na tym, że wojna z Iranem znacząco uszczupliła zapasy pocisków przechwytujących wykorzystywanych przez te systemy.
Dodatkowo prezydent USA Donald Trump poinformował w piątek, że Waszyngton nie wyraził zgody na udzielenie Ukrainie licencji na produkcję rakiet do Patriotów.
– To niesamowita broń. Musimy bardzo uważać, komu pozwalamy ją produkować – powiedział Trump.
Spór wrócił do amerykańskiego Kongresu
Sprawa przekazania Żelaznej Kopuły ponownie stała się przedmiotem debaty w Stanach Zjednoczonych. Kongresmeni pracują obecnie nad rozszerzeniem amerykańsko-izraelskiej umowy o wspólnej produkcji także na inne technologie wojskowe, w tym sztuczną inteligencję, cyberbezpieczeństwo, broń biologiczną oraz systemy energii kierowanej.
Projekt znalazł się w ustawie o polityce obronnej wartej 1,15 bln dolarów, przyjętej przez Izbę Reprezentantów. Popierają go m.in. Binjamin Netanjahu oraz część republikańskich i demokratycznych kongresmenów.
Przeciwnicy zmian przypominają jednak właśnie historię zablokowania przekazania Żelaznej Kopuły Ukrainie. Demokratyczny senator Chris Van Hollen podkreślił, że systemy przeznaczone dla Kijowa znajdowały się na terytorium USA i zostały sfinansowane przez amerykańskich podatników, jednak Izrael skorzystał z prawa weta.
Na początku lipca Izrael po raz pierwszy przekazał system Żelazna Kopuła innemu państwu. Trafił on do Zjednoczonych Emiratów Arabskich wraz z zapasem pocisków przechwytujących oraz zespołem specjalistów odpowiedzialnych za jego obsługę.